ზღაპარი

ძმები გრიმების ზღაპრები

ანდერსენის ზღაპრები

მსოფლიო კლასიკა

შარლ პეროს ზღაპრები

ქართული ხალხური

ძილისპირული ზღაპრები

მეფის 12 ასული ყოველ ღამე ფეხსაცმელებს აცვეთს. საიდუმლოს ამოსახსნელად მამაცი ჯარისკაცი ჯადოსნურ მიწისქვეშა სამყაროში მიემგზავრება.

წარმოგიდგენთ ძმები გრიმების ცნობილ ნაწარმოებს. ეს ჯადოსნური აუდიო ზღაპარი, რომლის სახელია „გაცვეთილი ფეხსაცმელები“, ერთ საოცარ სამეფოში გამოგზაურებთ. იყო ერთი მეფე, რომელსაც თორმეტი ერთმანეთზე ლამაზი ასული ჰყავდა. ყველას ერთ დარბაზში ეძინა. საწოლებიც გვერდიგვერდ ედგათ. საღამოს, როცა მეფის ქალიშვილები ლოგინში წვებოდნენ, მეფე კარს ურდულით კეტავდა. დილით კი, კარის გაღებისთანავე, ცეკვისგან გაცვეთილ მათ ფეხსაცმელს ხედავდა! ეს ამბავი ვერაფრით ახსნა და ბოლოს საქვეყნოდ გამოაცხადა: „ვინც მეტყვის, სად დადიან ჩემი ქალიშვილები ღამით და სად ცეკვავენ, იმას უფლება ექნება ერთ-ერთზე დაქორწინდეს, ხოლო ჩემი სიკვდილის შემდეგ სამეფოც მას დარჩება. მაგრამ თუ ვინმე ბედს სცდის და სამი დღე-ღამის განმავლობაში ვერ გაიგებს, სად დადიან ჩემი ქალიშვილები, სიცოცხლეს გამოესალმებაო.“ გავიდა დრო. ერთ მშვენიერ დღეს მოვიდა ერთი პრინცი და განაცხადა, რომ ამ სახიფათო ამოცანის შესრულებას იკისრებდა. ის დიდი პატივით მიიღეს სასახლეში და მეფის ქალიშვილების დარბაზის გვერდით ოთახში მიუჩინეს საწოლი. იქიდან უნდა ედევნებინა თვალყური პრინცესებისთვის. დიდხანს ელოდა პრინცი, უნდოდა მათი წასვლა არ გამოპარვოდა, მაგრამ ძილს თავი ვერ წაართვა და ღრმად ჩაეძინა. დილით რომ გაეღვიძა, ქალიშვილები ცეკვიდან კარგა ხნის დაბრუნებული იყვნენ. ეს ეტყობოდა მათ ფეხსაცმელს, რომელთაც ბევრი ცეკვისგან ძირები გავარდნოდათ. მეორე და მესამე საღამოსაც იგივე განმეორდა. ჰოდა, პრინცს თავი მოჰკვეთეს. ამ სახიფათო ამოცანის ამოხსნა ბევრმა მოინდომა, მაგრამ ყველამ თავი წააგო. ერთხელ ერთი ღარიბი, დაჭრილი ჯარისკაცი ჯარიდან დაითხოვეს. თავის სოფელში რომ მისულიყო, გზად ამ ქალაქზე უნდა გაევლო. უცებ ჯარისკაცს ერთი კეთილი ჯადოქარი გამოელაპარაკა და ჰკითხა, თუ სად მიდიოდა. ჯარისკაცმა მიუგო და თან იხუმრა: „დედი, ხეირიანად არც კი ვიცი, სად მივდივარ. აი, მინდა გავიგო, სად ცვეთენ პრინცესები ფეხსაცმელს და მეფეც გავხდები.“ ჯადოქარმა კეთილად გაიღიმა და უთხრა: „ეგ არც თუ ისე ძნელი საქმეა. საღამოს ღვინოს რომ მოგართმევენ, არ დალიო. მერე დაწექი და თავი მოიმძინარე. ბოლოს ეს ჯადოსნური მოსასხამი მოისხი, მაშინვე უჩინარი გახდები და პრინცესებს მალულად უკან გაჰყევი.“ ჯარისკაცს რჩევა ჭკუაში დაუჯდა, თავი გაიმხნევა, მეფესთან მივიდა და თავისი სურვილი მოახსენა. ისიც სხვებივით პატივით მიიღეს და სამეფო სამოსი ჩააცვეს. ღამით, როცა ჯარისკაცი ის-ის იყო უნდა დაწოლილიყო, უფროსმა ქალიშვილმა თასით ღვინო მიართვა. ჯარისკაცს ნიკაპზე ღრუბელი ჰქონდა მიმაგრებული და მთელი ღვინო შეისრუტა ისე, რომ წვეთიც არ დაულევია. მერე დაწვა და ხვრინვა ამოუშვა. ხვრინვის გაგონებაზე ქალიშვილებს გაეცინათ. უფროსმა დამ თქვა: „ამანაც ამაოდ გასწირა თავი.“ გააღეს კარადები, სკივრები და ყუთები, ამოალაგეს ძვირფასი კაბები, მორთვა-მოკაზმვა დაიწყეს და ცეკვის მოლოდინში სიხარულისგან ხტოდნენ. უმცროსმა დამ კი შეშფოთებით ჩაილაპარაკა: „თქვენ გიხარიათ, მე კი გული ცუდს მიგრძნობს. მგონი, რაღაც უბედურება გველოდება.“ „კურდღელივით მშიშარა ხარ, მუდამ რაღაცის გეშინია. დაგავიწყდა რამდენმა პრინცმა გასწირა თავი? ჯარისკაცისთვის საძილე წამალი რომც არ მიგვეცა, ეს დოყლაპია ისედაც ვერ გაიღვიძებდა,“ - უპასუხა უფროსმა დამ. სასახლიდან გასვლის წინ ჯარისკაცს დახედეს. მას ღრმად ეძინა. რაკი თავი უსაფრთხოდ იგრძნეს, უფროსმა ქალიშვილმა თავის საწოლზე დააკაკუნა და მაშინვე ქვესკნელში შთაინთქა, დებიც თან წაიყოლა. წინ უფროსი პრინცესა მიუძღოდათ. ჯარისკაცმა ყველაფერი დაინახა. დიდხანს აღარ დაუყოვნებია, მოსასხამი მოისხა და მიწისქვეშეთში ჩაეშვა. შუა კიბეზე უმცროს პრინცესას ოდნავ ფეხი დაადგა ქვედა ბოლოზე, ქალი შეკრთა და წამოიძახა: „ვაიმე, ვიღაცამ ფეხი დამადგა.“ „რა სულელი ხარ! ალბათ, რაღაცას გამოედე,“ - დაამშვიდა უფროსმა დამ. ბოლოს ყველანი ქვესკნელში აღმოჩნდნენ. ჯარისკაცს საუცხოო სანახაობა გადაეშალა თვალწინ. ულამაზეს ხეივანში იდგა და მისი ცქერით ვერ ძღებოდა. ხეებს ვერცხლის ფოთლები ჰქონდათ და საოცრად ბრჭყვიალებდნენ. ჯარისკაცმა იფიქრა, ჯობს ჩემი აქ ყოფნის დასამტკიცებლად რამე წავიღოო და მან ერთ ხეს რტო მოტეხა. უცებ გაისმა საშინელი ჭახანი, უმცროსმა დამ წამოიძახა: „გაიგონეთ? აქ რაღაც ხდება.“ „ჩვენი პრინცები ისვრიან, უხარიათ, რომ მალე ჯადოსგან ვიხსნით,“ - უპასუხა უფროსმა. ახლა მეორე ხეივანს მიადგნენ, სადაც ხეებს ოქროს ფოთლები ჰქონდათ. ბოლოს მესამე ხეივანში გაიარეს, სადაც ხეებს ბრილიანტის ფოთლები ესხა. ჯარისკაცმა აქ ყოფნის საბუთად ორივე ხეივანში ხეებს თითო რტო მოატეხა. ხეებმა ისეთი ჭახანი გამოსცეს, რომ უმცროსი ქალიშვილი შიშისგან შეხტა. უფროსი და კი ისევ თავისას გაიძახოდა, გახარებული ჩვენი პრინცები ისვრიანო. ბოლოს დები ერთ დიდ მდინარეს მიადგნენ, რომლის ნაპირთან თორმეტი ნავი ირწეოდა. თითოეულში მომხიბვლელი პრინცი იჯდა. ყველამ თითო ქალიშვილი ჩაისვა ნავში და გაცურეს. ჯარისკაცი უმცროს დას მიუჯდა. პრინცმა ნიჩბებს მოუსვა და თქვა, მეჩვენება, რომ ნავი ჩვეულებრივზე უფრო მძიმეა, რაც ძალი და ღონე მაქვს უნდა მოვუსვა ნიჩბები, თორემ გაღმა გასვლა დაგვაგვიანდებაო. „ნუთუ თბილი ამინდების ბრალია? რაღაც გული მიმდის სიცხისგან,“ - ამოიოხრა უმცროსმა დამ. მეორე ნაპირზე მშვენიერი, გაჩირაღდნებული კოშკი იდგა. კოშკიდან მხიარული მელოდია ისმოდა. ყველანი ნაპირზე გადავიდნენ და შიგნით შევიდნენ. აქ პრინცები თავიანთ პრინცესებთან ცეკვავდნენ. ჯარისკაციც უჩინრად დაჰყვებოდა მათ და წინასწარ აცარიელებდა ღვინით სავსე ჭიქებს. უმცროს დას ეს ძალზე აკრთობდა, მაგრამ უფროსი და აჩუმებდა. ასე იცეკვეს დილის სამ საათამდე. ფეხსაცმელები ყველას გაუცვდა და იძულებულნი გახდნენ, ცეკვა დაესრულებინათ. პრინცებმა პრინცესები ისევ მეორე ნაპირზე გადაიყვანეს. ჯარისკაცი ამჯერად უფროს დას მიუჯდა გვერდით. ბოლოს პრინცებს დაემშვიდობნენ და დაპირდნენ, ხვალაც მოვალთო. როცა კიბეს მიადგნენ, ჯარისკაცი დაწინაურდა და თავის საწოლში ჩაწვა. დაქანცული პრინცესები კიბეზე მძიმედ ადიოდნენ. ჯარისკაცი განგებ ხმამაღლა ხვრინავდა. პრინცესებს გაუხარდათ, რომ ეძინა, საცეკვაო კაბების გახდა დაიწყეს. გაცვეთილი ფეხსაცმელები კი საწოლქვეშ დაალაგეს და დაიძინეს. არც მეორე და არც მესამე დღეს ჯარისკაცს არაფერი უთქვამს, უნდოდა ეს საოცარი სანახაობა კიდევ ეხილა და მათ აედევნა. ამჯერადაც იგივე განმეორდა. ქალიშვილები ფეხსაცმლის ძირის გაცვეთამდე ცეკვავდნენ. მესამე ღამეს ჯარისკაცმა კოშკიდან საბუთად თასი წამოიღო. დადგა ანგარიშის ჩაბარების დრო. ჯარისკაცი მეფეს ეახლა. პრინცესები კი კარს უკან იდგნენ და უსმენდნენ. „სად გაცვითეს ჩემმა ქალიშვილებმა ფეხსაცმელი?“ - ჰკითხა მეფემ. „დიდებულო მეფეო, თქვენი ქალიშვილები თორმეტ პრინცთან ერთად ცეკვავენ მიწისქვეშეთის კოშკში,“ - მიუგო ჯარისკაცმა და ყველაფერი დაწვრილებით უამბო. ნათქვამის დასადასტურებლად რტოები და თასი უჩვენა. მეფემ პრინცესები იხმო და ჰკითხა: „მართალს ამბობს თუ არა ეს ჯარისკაცი?“ ისინი მიხვდნენ, რომ ჯარისკაცის ნათქვამ ჭეშმარიტებას წინ ვერ აღუდგებოდნენ და ყველაფერი აღიარეს. ბოლოს მეფემ ჰკითხა ჯარისკაცს: „რომელზე დაქორწინდები?“ ჯარისკაცმა მიუგო: „ახალგაზრდა არ ვარ, ამიტომ უფროსს დას მოვიყვან ცოლად.“ ეს ამბავი იმ დღესვე დიდი და ხმაურიანი ქორწილით დაგვირგვინდა.

გაცვეთილი ფეხსაცმელები

მოხერხებული მწყემსის თავგადასავალი, რომელიც ჯადოსნური სასტვენის დახმარებით მეფის ურთულეს დავალებებს ასრულებს.

მოგესალმებით, პატარებო! თქვენ წინაშეა ბულბულის საოცარი აუდიო ზღაპარი „ჯადოსნური სასტვენი“, რომელიც ერთ დაუვიწყარ თავგადასავალში გამოგზაურებთ. იყო და არა იყო რა, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა. იყო ერთი დიდებული მეფე, რომელსაც გასაოცარი სილამაზის ქალიშვილი ჰყავდა. როდესაც პრინცესას გათხოვების დრო დადგა, მეფემ მთელ სამეფოში ბრძანება გასცა: „ყველა სასიძო დიდ მინდორზე შეიკრიბოს, იქ პრინცესა თავის ოქროს ვაშლს ისვრის. ვინც ოქროს ვაშლს დაიჭერს და მის სამ დავალებას შეასრულებს, იმას მისთხოვდება“. ბევრი რომ აღარ გავაგრძელოთ, დანიშნულ დღესა და დროს, საგანგებოდ შერჩეულ მინდორზე, ყმაწვილების მთელმა ჯარმა მოიყარა თავი. პრინცესამ, პირობისამებრ, ოქროს ვაშლი ისროლა. საქმე ისაა, ჩემო პატარებო, რომ ოქროს ვაშლის დაჭერა ერთმა კი არა, ბარე სამმა ჭაბუკმა მოახერხა, მაგრამ დავალებების შესრულებას ვერც ერთმა ვერ გაართვა თავი. და აი, როდესაც მეფესა და პრინცესას იმედი თითქმის გადაეწურათ, მეოთხედ ნასროლი ოქროს ვაშლი ვაჟთა შორის ყველაზე მომხიბლავმა და, ამავე დროს, ყველაზე ღარიბმა მწყემსმა დაიჭირა.

პრინცესას პირველი სამი დავალება მწყემსმა ისე ადვილად შეასრულა, ამაზე ლაპარაკიც არ ღირს. ჰოდა, მეფემ პირობა დაარღვია და დავალებები გაართულა. „იმ მინდორზე, სადაც პრინცესამ ვაშლი ისროლა, მთელი დღის განმავლობაში ასი კურდღელი ისე უნდა მწყემსო, რომ საღამოს, საკურდღლეებში დაბინავებისას, ერთი კურდღელიც არ უნდა აკლდეს!“ - უბრძანა ჭაბუკს. მწყემსმა მეფეს მოსაფიქრებლად ერთი დღე სთხოვა და იქვე, ტყეში განმარტოვდა. თავდახრილი მიუყვებოდა ვიწრო ბილიკებს და გამუდმებით ამ რთულ დავალებაზე ფიქრობდა. უცებ, სად იყო და სად არა, მის წინ თეთრთმიანი დედაბერი გაჩნდა და დინჯად ჰკითხა: „რა გაგჭირვებია, ყმაწვილო?“. მწყემსმა ხელი ჩაიქნია: „მე, ერთმა საცოდავმა მწყემსმა, პრინცესას ცოლობა მოვინდომე და!..“ „გულს ნუ გაიტეხ! გიჯობს მომიყვე, ასე რამ დაგადარდიანა, რა იცი, იქნებ დაგეხმარო კიდეც!“ - ანუგეშა დედაბერმა. მწყემსს ისე ჰქონდა გული დამძიმებული, ყველაფერი დაწვრილებით უამბო. „სულ ესაა? ამის გამო ნაღვლობ? ამას ხომ იოლად მოვაგვარებთ!“ - გაიკვირვა დედაბერმა, ჯიბიდან ძვლის სასტვენი ამოიღო და გაუწოდა. მწყემსი მიხვდა, რომ მთელი საიდუმლო მისი გამოყენების წესში იმალებოდა, მაგრამ სანამ რამეს იკითხავდა, დედაბერი უცებ თითქოს მიწამ ჩაყლაპაო, გაქრა.

გათენდა თუ არა, მეფემ კურდღლების მინდორში გარეკვა ბრძანა. კურდღლები ისე სწრაფად გაიფანტნენ, მწყემსმა დათვლაც კი ვერ მოასწრო. დაღონდა ჭაბუკი, მაგრამ უცებ სასტვენი მოაგონდა და ჩაჰბერა. რაღაც უჩვეულო, ჟღერადი ხმა გაისმა და ყველა კურდღელმა მაშინვე მის ირგვლივ მოიყარა თავი. ეს ამბავი მეფეს და პრინცესას აცნობეს. მამა-შვილი საგონებელში ჩავარდა. „რამე უნდა ვიღონოთ!“ - განაცხადა პრინცესამ, გლეხის გოგოს სამოსი ჩაიცვა და მწყემსთან მივიდა, რომ ერთი კურდღელი ეყიდა. მაგრამ გონიერმა მწყემსმა იგი მაშინვე იცნო და უთხრა: „თუ მაკოცნინებ, ფული რად მინდა, ერთ კურდღელს ისედაც სიამოვნებით გაჩუქებ“. სხვა რაღა გზა ჰქონდა პრინცესას, დათანხმდა, დაავლო კურდღელს ხელი და სასახლისკენ გაქუსლა. როგორც კი თვალს მიეფარა, მწყემსმა სასტვენს ჩაჰბერა და კურდღელიც მაშინვე უკან, ფარაში დაბრუნდა. ცოტა ხნის შემდეგ მწყემსს ძონძებში გადაცმულმა, სახედარზე შემჯდარმა თავად მეფემ ჩაუარა და სთხოვა: „ერთი კურდღელი მომყიდე, ჭაბუკო!“ „კურდღლები არ იყიდება! ისინი უნდა დაიმსახურო! შენს სახედარს კუდის ქვეშ სამჯერ უნდა აკოცო,“ - უპასუხა მწყემსმა. შეურაცხყოფილმა მეფემ დიდძალი ფული შესთავაზა, მაგრამ ამაოდ. ბოლოს დანებდა, სახედარს აკოცა და კურდღელიც მიიღო, მაგრამ სასტვენის ხმაზე ისიც უკანვე გაიქცა. საღამოს მეფე და პრინცესა ერთმანეთს უმალავდნენ თავს გადახდენილ სირცხვილს.

საღამოს მწყემსმა ასივე კურდღელი დააბინავა. გაბრაზებულმა მეფემ ახალი დავალება მისცა: „ჩემს ბეღელში ას ტომარაში ჩაყრილი ბარდა და ოსპია, თუ ერთ ღამეში ბარდას ოსპისგან გამოაცალკევებ, ჩემს ქალიშვილს მოგათხოვებ“. ღამით მწყემსი ბეღელში გამოკეტეს. ჩაჰბერა მან სასტვენს და მაშინვე ხუთიათასი ჭიანჭველა გაჩნდა, რომელთაც დილამდე მთელი მარცვლეული გადაარჩიეს. შემდეგი დავალება კიდევ უფრო წარმოუდგენელი იყო: მწყემსს ერთ ღამეში უნდა შეეჭამა სამეფო საცხობში გამომცხვარი ყველა პური. ჩვენმა მწყემსმა არც ახლა დაიბნა, სასტვენს ჩაჰბერა და ოთახი აურაცხელმა თაგვმა გაავსო, რომლებმაც დილამდე ერთი ნამცეციც აღარ დატოვეს.

ხელმწიფეს იმედი საბოლოოდ გადაეწურა და ბოლო ხრიკს მიმართა: მოატანინა უზარმაზარი ტომარა და მწყემსს უბრძანა, იმდენი ტყუილი ეთქვა, რომ ტომარა მარცვლებით გავსებულიყო - თითო ტყუილზე თითო მარცვალი ჩაეგდო. მწყემსმა ბევრი ილაპარაკა, მაგრამ ტომარა ნახევრამდეც ვერ გაავსო. უცებ სახე გაუბრწყინდა და თქვა: „როცა კურდღლებს ვმწყემსავდი, ჩემთან ღარიბულ სამოსში გადაცმული პრინცესა მოვიდა და ერთი კურდღელი მთხოვა. მე სანაცვლოდ კოცნა ვთხოვე და ის დამთანხმდა!“ პრინცესას სახე აუწითლდა. „ამ ამბიდან დიდი დრო არ გასულა, რომ ჩემთან სახედარზე შემომჯდარი მგზავრი მოვიდა. მაშინვე მივხვდი, რომ მეფე იყო და შევთავაზე...“ „საკმარისია! საკმარისია!“ - წამოიძახა თავზარდაცემულმა მეფემ, - „ტომარა სავსეა!“ ამ ამბიდან ერთი კვირის თავზე, მეფის სასახლეში დიდებული ქორწილი გაიმართა და ჩვენმა საზრიანმა მწყემსმა მშვენიერ პრინცესაზე იქორწინა.

ჯადოსნური სასტვენი

აღმოაჩინეთ, თუ როგორ ამარცხებს მოხერხებული ნაცარქექია უზარმაზარ დევს! სახალისო აუდიო ზღაპარი პატარებისთვის საზრიანობასა და გამბედაობაზე.

საბავშვო პლატფორმა bulbuli.ge წარმოგიდგენთ ქართულ ხალხურ ზღაპარს. ეს აუდიო ზღაპარი მოგვითხრობს ერთ საინტერესო ბიჭზე და მისი სათაურია „ნაცარქექია“. იყო და არა იყო რა, იყო სამი ძმა. უმცროსი საშინლად ზარმაცი ბრძანდებოდა. სულ ბუხართან იჯდა, ხელში ჩხირი ეჭირა და ნაცარს ქექავდა, ამიტომაც მას ნაცარქექია შეარქვეს.

ბოლოს და ბოლოს, ძმებს მობეზრდათ უქნარა ნაცარქექიას რჩენა და სახლიდან გააგდეს. საგზლად ერთი გუდა ნაცარი, სადგისი და ჭყინტი ყველი გაატანეს. რაღას იზამდა ნაცარქექია, ადგა და წავიდა ბედის საძებნელად.

ბევრი იარა თუ ცოტა, ნაცარქექია ერთ მდინარეს მიადგა. მეორე ნაპირზე უშველებელი დევი წყალს სვამდა. ნაცარქექიას ძალიან შეეშინდა, მაგრამ რა უნდა ექნა?! იფიქრა, იფიქრა და მოიფიქრა კიდეც! ნაცარქექიამ ნაცრის გუდა სადგისით გახვრიტა. მერე გაიარ-გამოიარა და საშინელი მტვერი დააყენა. სანამ გაოცებული დევი ხმას ამოიღებდა, ნაცარქექიამ გასძახა:

„შენ, ჰეი, გამოდი, მეორე ნაპირზე გამიყვანე, ფეხის დასველება არ მინდა!“

დევს ძალიან გაუკვირდა, აქ ჩემი შიშით გოლიათებს ვერ გაუვლიათ და ეს ჭინჭრაქა ამას როგორ მიბედავსო, ჰოდა გამოსძახა:

„ვინ ხარ, რა სულიერი და მაგ თავხედობას როგორ მიბედავ?“

მკვეხარა ნაცარქექიამ დევს შესთავაზა:

„შევეჯიბროთ და გაჩვენებ, ვინც ვარ! შენ მანდ აიღე ქვა, მე აქ ავიღებ! მოვუჭიროთ ორივემ ხელი და, ვინც წვენი გაადინოს, გამარჯვებულიც ის იყოს!“

დევმა ქვა აიღო, ხელი მოუჭირა და დაფშვნა. ნაცარქექია კი ვითომ ქვის ასაღებად დაიხარა, გუდიდან ახალი ყველი ამოიღო, ხელი მოუჭირა და წყალი წურწურით გამოადინა. შეშინდა დევი, ეს მართლაც უძლეველი კაცი ჩანსო, მაშინვე გადმოვიდა ნაპირზე და ნაცარქექია მხრებზე შეისვა. შუა მდინარეში რომ შევიდნენ, გაკვირვებულმა ჰკითხა:

„ოჰ, რა ძალიან მსუბუქი ყოფილხარ!“

„ეს იმიტომ, რომ ერთი ხელი ცაზე მაქვს მოკიდებული! ხელს თუ გავუშვებ, მაშინ, ვეღარც კი დამძრავ!“ — უპასუხა ეშმაკმა ბიჭმა.

დევს ეჭვი შეეპარა, ამ ერთ ციცქნას ასეთი რა სიმძიმე უნდა ჰქონდესო, და ნაცარქექიას მოკრძალებით უთხრა:

„აბა, გაუშვი ხელი, მინდა შენი სიმძიმე გავიგო!“

ამჯერად ნაცარქექიამ სადგისი ამოიღო გუდიდან და დევს კისერში ჩაარჭო. დევმა საშინელი ყვირილი მორთო:

„მართლაც მძიმე ყოფილხარ, გთხოვ, ხელი ისევ ცას მოჰკიდე!“

როდესაც მეორე ნაპირზე გადავიდნენ, დევმა უთხრა:

„წამოდი, დღეს სადილად მეწვიე.“

ნაცარქექიას შეეშინდა, მაგრამ რას იზამდა, უარს ვერ ეტყოდა. მასპინძელმა სტუმარი ტახტზე დასვა, თვითონ კერა გაახურა და ცომი მოზილა. მერე ვეება კეცით ხმიადი შედგა ბუხარში და მორიდებით უთხრა ნაცარქექიას:

„გთხოვ, ხმიადს ყურადღება მიაქციე, არ დაიწვას. მე ტყეში წავალ და სავახშმოდ ნანადირევს მოვიტან!“

ცალი გვერდი რომ დაებრაწა ხმიადს, ნაცარქექიამ კეცის შემობრუნება გადაწყვიტა. როგორც კი კეცს ხელი ახლო, ის მაშინვე გადმობრუნდა და ნაცარქექია ქვეშ მოჰყვა. იწვალა ნაცარქექიამ, იწვალა, მაგრამ კეცის ქვემოდან ვერ გამოძვრა. ამასობაში დევიც დაბრუნდა. სტუმარი კეცქვეშ მოყოლილი რომ ნახა, გაუკვირდა და შეეკითხა:

„კაცო, ეგ რა გიქნია?“

„მუცელი ამტკივდა და თბილი კეცი დავიდე. ახლა უკვე კარგად ვარ, მოდი და ამაცალე!“ — უთხრა ნაცარქექიამ.

დევმა კეცი ააცალა და სუფრა გაშალა. სადილობისას ღვინო შემოელიათ. დევმა აიღო დიდი კოკა და ნაცარქექიას სთხოვა:

„მეგობარო, არ დაიზარო, გადი ეზოში და ამ ხელადით ქვევრიდან ღვინო ამოიღე.“

უშველებელი კოკის დანახვაზე ნაცარქექიას შეეშინდა, მაგრამ არაფერი შეიმჩნია და ეზოში გავიდა. დიდხანს ელოდა დევი სტუმარს. ბოლოს, ლოდინი რომ მოსწყინდა, გარეთ გავიდა. ნაცარქექია ბარით მიწას თხრიდა ქვევრის გარშემო.

„რას შვრები?“ — ჰკითხა დევმა.

„ჯობია, მთლიანად ამოვიღო ქვევრი და ღვინო ისე დავლიოთ, თორემ პაწაწინა ხელადით მოტანა ადამიანს მოსწყინდება.“

დევმა გაიფიქრა: „ეს ვინ ყოფილა! მე ძლივს ჩავსვი ცარიელი ქვევრი, ეს კი მარტო აპირებს სავსე ქვევრის ამოღებას!“ ჰოდა, თვითონ აავსო ხელადა და შინ შევიდნენ.

განაგრძეს სადილობა. შუა ჭამაში დევმა დააცემინა და ნაცარქექია ჭერს მიეკრა. მასპინძელმა მაღლა აიხედა. ნაცარქექია ჭერის კოჭებს ჩასჭიდებოდა.

„კაცო, მანდ რამ აგიყვანა, რას აკეთებ?!“ — ჰკითხა გაოცებულმა დევმა.

„როგორ გაბედე ჩემ წინ დაცემინება,“ — მკაცრად უთხრა ნაცარქექიამ, — „ეს წკეპლა უნდა ჩამოვიღო და სულ გვერდები აგიწვა!“

„ღმერთო, ეს ვინ ყოფილა?!“ — გაოცდა დევი, — „მე ძლივს მოვიტანე თითო ხე, ეს კი წკეპლას ეძახის! აქ თუ დავრჩი, ეს კაცი კარგ დღეს ნამდვილად არ დამაყრის!“ გაიფიქრა მან და შეშინებული ცხრა მთას იქით გადაიკარგა.

დევის სახლ-კარი და სიმდიდრე ნაცარქექიას დარჩა. წავიდა, ძმებიც აქ მოიყვანა და სიკვდილამდე უზრუნველად ცხოვრობდნენ.

ნაცარქექია

მოუსმინეთ ცნობილ ქართულ ზღაპარს კომბლეზე, რომელმაც თავისი საყვარელი ცხვრები ბოროტი მგლისგან იხსნა. საინტერესო აუდიო ზღაპარი პატარებისთვის.

მოგესალმებით bulbuli.ge-ს პატარა მსმენელებო. დღეს წარმოგიდგენთ ცნობილ ქართულ ხალხურ შემოქმედებას, რომლის ავტორი თავად ხალხია. ეს საინტერესო აუდიო ზღაპარი სახელწოდებით „კომბლე“ მოგვითხრობს ერთ შრომისმოყვარე კაცზე. იყო და არა იყო რა, ღვთის უკეთესი რა იქნებოდა, იყო ერთი უბრალო და მშრომელი კაცი, რომელსაც კომბლე ერქვა. კომბლე იმიტომ ერქვა, რომ გამუდმებით კომბლებს თლიდა და თავის სახლის ჭერში აწყობდა. ამ კეთილ კაცს ორი საყვარელი ცხვარი ჰყავდა. ცხვრები დილით თავისით მიდიოდნენ მწვანე მდელოზე საბალახოდ და საღამოს ისევ დამოუკიდებლად ბრუნდებოდნენ შინ. ერთ მშვენიერ დღეს, როდესაც ცხვრები საბალახოდ მიდიოდნენ, გზად ცბიერი მელია შემოხვდათ. მელიამ ცბიერულად ჩაიკითხა: „ცხვრებო, ცხვრებო, ვისი ხართ?“ ცხვრებმა კი ამაყად მიუგეს: „კომბლესი.“ მელიას გაუკვირდა და იკითხა: „კომბლე რა კაცია?“ ცხვრებმა ერთხმად უპასუხეს: „კომბლე ჩვენი პატრონია, კომბლებსა თლის, ჭერში აწყობს, ვინც ჩვენ შეგვჭამს, თავში ჩასცხებს.“ ამის გაგონებაზე მელიამ შიშით წამოიძახა: „ვაიმე, მეშინია თქვენი კომბლესი!“ თქვა ეს მელიამ და თავისი გზა სასწრაფოდ განაგრძო. იარეს ცხვრებმა, იარეს და ახლა ბრანწა დათვი შემოხვდათ. დათვმა ბოხი ხმით ჰკითხა: „ცხვრებო, ცხვრებო, ვისი ხართ?“ ცხვრებმა მასაც იგივე უპასუხეს: „კომბლესი.“ დათვმა დაინტერესებით იკითხა: „კომბლე რა კაცია?“ ცხვრებმა დათვსაც თამამად მიუგეს: „კომბლე ჩვენი პატრონია, კომბლებს თლის, ჭერში აწყობს, ვინც ჩვენ შეგვჭამს, თავში ჩასცხებს.“ ამ სიტყვებზე დათვსაც შეეშინდა: „ვაიმე, მეშინია თქვენი კომბლესი!“ თქვა დათვმა და სწრაფად გაეცალა იქაურობას. ცხვრებმა კვლავ იარეს, იარეს და ამჯერად გზად ავი მგელი გადაეღობათ. მგელმა ღრენა-ღრენით ჰკითხა: „ცხვრებო, ცხვრებო, ვისი ხართ?“ ცხვრებმა არც მას დაუმალეს: „კომბლესი.“ მგელმა იკითხა: „კომბლე რა კაცია?“ ცხვრებმა კვლავ გაიმეორეს: „კომბლე ჩვენი პატრონია, კომბლებს თლის, ჭერში აწყობს, ვინც ჩვენ შეგვჭამს, თავში ჩასცხებს.“ მაგრამ მგელმა დასცინა მათ და ხარბად წამოიძახა: „მე არ მეშინია თქვენი კომბლესი!“ თქვა ეს ავსულმა მგელმა და ორივე საცოდავი ცხვარი დაუნდობლად გადაყლაპა. საღამოს კომბლემ დიდხანს უცადა თავის ცხვრებს. უცადა და შინ რომ აღარ დაბრუნდნენ, ძლიერ შეწუხდა, ამიტომ მათ საძებნელად წასვლა გადაწყვიტა. ჩამოიღო ჭერიდან ერთი ყველაზე დიდი და მაგარი კომბალი, გაიდო მხარზე და გზას გაუდგა. იარა კომბლემ, იარა და პირველად მელია შემოხვდა. „მელიავ, ჩემი ცხვრები შენ ხომ არ შეგიჭამია?“ – ჰკითხა მან. მელიამ თავი იმართლა: „არა, ჩემმა მზემ!“ კომბლემ არ დაუჯერა და უბრძანა: „აბა, კბილები დაკრიჭე!“ დაკრიჭა კბილები მელიამ და კბილებში ჩიჩია არ ჰქონდა. კომბლე კვლავ გაუდგა გზას. ახლა დათვი შემოხვდა: „დათვო, ჩემი ცხვრები ხომ არ შეგიჭამია?“ დათვმაც უარყო: „არა, ჩემმა მზემ!“ კომბლემ მასაც მოსთხოვა: „აბა, კბილები დაკრიჭე!“ დაკრიჭა კბილები დათვმა და არც მას აღმოაჩნდა ჩიჩია. იარა კომბლემ, იარა და ბოლოს მგელი შემოხვდა. „მგელო, მგელო, ჩემი ცხვრები ხომ არ შეგიჭამია?“ – ჰკითხა კომბლემ განრისხებული ხმით. მგელმა იცრუა: „არა, ჩემმა მზემა!“ მაგრამ კომბლემ მკაცრად უთხრა: „აბა, კბილები დაკრიჭე!“ დაკრიჭა კბილები მგელმა და მაშინვე გამოჩნდა, რომ კბილებში ჩიჩია ჰქონდა. ამისი დანახვა და კომბლეს გაბრაზება ერთი იყო. სდრუზა და სდრუზა კომბლემ თავისი დიდი კომბალი მგელს, სდრუზა და სდრუზა, სანამ სული არ გააფრთხობინა. მერე სწრაფად გაუჭრა მუცელი, ამოიყვანა თავისი საყვარელი ცხვრები, რომლებიც უვნებლად გადარჩენილიყვნენ და სიხარულით გაუდგნენ შინისაკენ მიმავალ გზას. ასე იხსნა პატრონმა თავისი ცხვრები. ამბობენ, რომ კომბლეს ცხვრები ახლაც დადიან საბალახოდ და ვაი მისი ბრალი, ვინც მათ ხელს ახლებს.

კომბლე

მოუსმინეთ ჰანს კრისტიან ანდერსენის ჯადოსნურ ზღაპარს პაწაწინა გოგონას, ცეროდენას დიდ და საინტერესო თავგადასავალზე.

გადმოწერეთ აპლიკაცია

ზღაპრები ქართულად